Lại văn

Lại văn.
Cơ bản vẫn là ở tư duy của giáo viên: hiểu sự phát triển của học sinh đến đâu, kết quả kỳ vọng đến đâu với lứa tuổi đó – trình độ đó, phương pháp tiếp cận như thế nào…
Có một quan điểm như thế này: trẻ em không cần phải viết những chủ đề cảm thụ tràng giang đại hải; thay vào đó, chỉ cần viết vài ba câu ngắn nhưng các cô cần sửa sao cho diễn đạt của con “hay” và “chau chuốt” hơn.
Đó là nguyên nhân chính dẫn đến việc các con ngại viết đấy các cô giáo ạ. Đơn giản vì hai việc như thế này:
– Cho dù tổ chức hệ thống ý chưa tốt do nhận thức mới đang ở mức thấp (theo thang nhận thức của Piaget), nhưng nhu cầu dùng ngôn ngữ để thể hiện cảm xúc và suy nghĩ của các con là rất cao. Nếu việc hạn chế các con diễn ra thường xuyên –> lâu dần, nhu cầu đó chuyển hướng thành những hoạt động khác, không phải viết văn nữa.
– Cô nào càng muốn chứng tỏ sự nhiệt tình của mình với con trẻ bằng cách… sửa nhiệt tình: viết câu nào cũng sửa, diễn đạt kiểu gì cũng bắt bẻ… thì chẳng chóng thì chầy các cháu sẽ thấy chán nản với việc viết lách.
–> Thay vì sửa, rồi gò, rồi… cuối cùng tìm ra giải pháp bằng cách bắt các cháu học thuộc bài mẫu (cách dạy học hướng tới kết quả), xin các cô mấy việc thế này:
– Học lại quá trình nhận thức và phát triển của trẻ nhỏ (cái này chắc chắn tâm lý học tiểu học PHẢI dạy)
– Cho phép tụi nó viết tự do, không quá lệ thuộc vào mấy chữ “hành văn”
– Chỉ sửa TỪ DÙNG, KHÔNG sửa mẫu câu.
– Song song, cho các cháu đọc những bài văn hay, những quyển sách hay…, rồi hướng các cháu tới việc CẢM NHẬN TRƯỚC –> NHẬN DIỆN mẫu câu hay sau. XIN ĐỪNG làm ngược lại.
– Xin các cô bỏ thời gian ra đọc bài của từng con, bỏ qua khái niệm HOÀN HẢO, xin chú ý tới NHẬN THỨC: bạn nào nhận thức được vấn đề thì xin khen một câu; bạn nào có vấn đề ở đâu đó về TƯ DUY xin gọi cháu ra riêng, ĐẶT CÂU HỎI GỢI Ý để cháu hiểu là cháu bị lẫn chỗ nào –> yêu cầu cháu TỰ viết lại để sửa.
– Xin các cô làm thêm một việc nữa là tổng hợp lại những câu diễn đạt ngô nghê của các con thành một bài, và dành một buổi để chữa chung cho cả lớp – nhưng nhất thiết KHÔNG được nói ai đã viết câu đó để tránh các cháu cảm thấy xấu hổ.
Dạy viết phải là một quá trình bởi học viết không phải việc đơn giản với các cháu nhỏ vốn còn chậm chạp trong tốc độ ghi chép, vốn sống còn mỏng và lượng sách đọc quá ít. Nếu người lớn lúc nào cũng đòi hỏi sau một – hai tiết học các con đã viết được nhưng thứ thật “long lanh” mà bỏ quên quá trình tự nhiên cho các cháu TỰ lĩnh hội được kỹ năng này, cái chúng ta thu được chỉ là MỘT bài “đẹp” bề mặt mà “rỗng” ở đằng sau. Mà đâu chỉ thế, chúng ta còn hy sinh luôn sự háo hức được diễn tả cảm xúc và suy nghĩ vốn luôn đầy ắp trong lòng tụi nhỏ, hy sinh luôn động lực muốn phát triển tiếp với văn học nghệ thuật của các cháu sau này – chỉ bằng việc QÚA NHIỆT TÌNH CHỈNH VỚI SỬA của chúng ta (một cách khác chứng tỏ rằng “con không làm được đâu”, “con kém lắm”, “con thật vô dung”…).
Ý kiến của cựu học sinh chuyên văn và nay là giáo viên dạy ngôn ngữ, cũng phải dạy viết cho trẻ con – nhưng bằng tiếng Anh. Mong rằng những lời thật lòng này không khiến các cô tự ái hay chạnh lòng ạ.
Lịnk bài sau:
MỘT SỐ GỢI Ý CHO HOẠT ĐỘNG DẠY VIẾT: https://www.facebook.com/ntthuypp/posts/213605052476828?notif_t=like&notif_id=1494354855317304
Link bài viết về tình trạng học viết văn hiện nay:
Link 1: https://www.facebook.com/canh.le.353/posts/835651456573280
Link 2: https://www.facebook.com/duonghang0505/posts/1206843506104710

30 comments on “Lại văn

  1. Thanh Hằng

    Mới đầu em tưởng cô đang nói về dạy môn Văn tiếng Việt 😛

  2. Nguyễn Thanh Thuý

    Nó giống nhau mà em. Miễn cứ dạy trẻ nhỏ là phải hiểu việc đó

    1. Nguyễn Thanh Thuý

      Cơ bản ở hai vấn đề: nhận thức không đủ của phụ huynh và thái độ thích thành tích của các cô mà những thứ như văn mẫu được dịp nở rộ.

      Mà em cũng không biết “đổ” cho lý do gì cho thoả chị ạ. Tất cả những thứ “mẫu” với miếc như thế chính là cách nhanh nhất chặn đứng cảm xúc, chặn đứng thói quen suy nghĩ, chặn đứng tư duy, chặn đứng sáng tạo… Nhưng chả ai quan tâm cả. Họ vẫn thích những thứ thật “đẹp”, thế rồi sau này lại kêu với ca là nhà trường “giết” chết tính sáng tạo của con tôi, tôi phải bỏ cả núi tiền cho nó đi học… sáng tạo!!!

  3. Tú Anh Hà

    Em vẫn chưa hiểu về việc không sửa mẫu câu. Vì nếu trường hợp học sinh sai lỗi ngữ pháp, hoặc đặt những câu ‘số cây trồng người là’, gv lại không sửa ạ?

    1. Nguyễn Thanh Thuý

      Không sửa em ạ – đó là dựa vào nguyên tắc nhận thức của não. Não luôn ưu tiên ý nghĩa trước, diễn đạt sau. Trong giai đoạn đầu này, cần nhất là các con không dùng sai từ –> sai ý diễn đạt. Mẫu câu có thể học gián tiếp thông qua việc cho đọc nhiều bài văn với đề tài liên quan để các cháu tự nhiên nhớ được cấu trúc câu.

      Khi mâu câu đó bị sai đến lần thứ hai –> lúc ấy mới nêu nó ra cho cả lớp để CÙNG tìm cách diễn đạt lại. Như vậy các bạn ấy vừa được học, vừa không cảm thấy mình bị phê bình –> ĐỘNG LỰC HỌC TẬP không bị ảnh hưởng

  4. Đỗ Thị Thu Thủy

    Chuẩn luôn mà sao giờ mới viết thế? Ủ hàng hơi lâu nhỉ?!

  5. Diêu Lan Phương

    Nguyễn Thanh Thuý như học kỳ này, đúc rút ra: văn lớp 3 là ôn tả ngày hội thể thao; văn lớp 4 là tả 1 con vật. Bạn nào cũng như bạn nào, cô cho dàn bài, về viết, cô sửa, viết lại, học thuộc… ôi thật phí thời gian của chúng nó. Đương nhiên ko phải trường nào cũng thế nhưng đó là đa số. May quá con chị cũng thấy dặn tả ngày hội thể thao nhưng cô ko bắt viết, nó nói mồm với mẹ 5 phút là lại tướt đi chơi.

  6. Tú Anh Hà

    Nếu học sinh lên cấp 2(lớp 6,7) mà vẫn sai lỗi câu thì giáo viên có nên sửa hay không ạ? Em cảm ơn cô ạ

  7. Đỗ Thị Thu Thủy

    Nghĩ cũng tội cho trẻ. Các cô muốn tìm phương án an toàn cho đánh giá cuối kì chăng? Con mình học lớp 2, viết văn ngây ngô lắm nhưng mình lại thấy thú vị nên cứ khuyến khích con viết tự do. Cuối cùng đến lớp luôn nhận đc nx của cô là viết kiểu này không giống ai, cô sửa thế nào đây?

  8. Nguyễn Thanh Thuý

    Có em ạ. Thực ra thì nguyên tắc tiếp nhận ý nghĩa trước, cấu trúc sau đúng với cả người lớn; tuy nhiên khi lên cấp 2, nhận thức đã phát triển, các cháu đã chú ý tới tính nguyên tắc và biết tư duy theo quy luật… nên việc chú ý hơn tới hình thức diễn đạt lại hợp lý. Tuy nhiên, mình vẫn strongly recommend việc vô danh hoá các lỗi sai của các cháu, cũng như cho các cháu tiến hành sửa lỗi sai theo nhóm –> sẽ khiến các bạn ấy có thêm nhiều gợi ý trong cách diễn đạt trước khi có nhận xét chung của cô giáo.

    Cơ bản với hoạt động sửa lỗi cần chú ý những điểm sau:

    – Không khiến các chsu thấy xấu hổ, mà ngược lại, phải để cháu thấy hoá ra cũng có nhiều “đứa” sai “ngu” giống mình :))

    – Tự suy nghĩ cách sửa lỗi cho mình và nhận sự giúp đỡ từ bạn bè (mà không phải mở miệng ra đi nhờ)

    – Mở rộng tư duy hành văn bằng cách tuỳ chọn giữa gợi ý của bạn và gợi ý của cô –> thaáy rằng ngôn ngữ phong phú và tự do, chứ không phải lời cô là ĐÁP ÁN.

  9. Nguyễn Thanh Thuý

    Cô giáo có cái khó của cô là do bên trên áp đặt chương trình rồi đòi hỏi đánh giá đủ kiểu –> cô đành đối phó bằng cách ấy –> tạo ra tâm lý này cho cả những người còn non nghề –> thành tình trạng chugn chị ạ.

    Chị trao đổi thẳng với cô, nói chuyện chia sẻ với cô… thể nào chả tìm được giải pháp! 😀

  10. Thiên Anh

    Đọc mà thấy như ký ức ùa về. Hồi cấp 1 em cũng thích làm văn lắm, còn ra chuồng gà quan sát để tả cho thực giống nữa lol. Nhưng lên cấp 3 thì đúng chán luôn. Đỉnh điểm là một lần có cô giáo dạy thay
    “Em cho biết đoạn này, tác giả nghĩ gì khi nhắc đến con thuyền”
    “em không biết ạ”
    “cái gì, sao lại không biết. nó nói về blah blah”
    “thì em có phải tác giả đâu nên làm sao biết ổng nghĩ gì được ạ. đấy lại là chuyện riêng của người ta, em không thích đoán mò ạ”
    Thế là thành học sinh cá biệt. Ôi chao.

    1. Nguyễn Thanh Thuý

      Ôi chao, dạy học sinh cấp 3 là phải dùng chiến thuật rồi – chứ gặp học sinh cá tính như em là cũng… mệt nhẩy?! :))

  11. Nang Hoa

    Thanh Thúy ơi, có nên cho con đọc sách ” Những bài văn mẫu” không nhỉ. Mình sợ nó quá lệ thuộc.

    1. Nguyễn Thanh Thuý

      Nếu đọc thì phải đọc theo kiểu như đọc một bài text bình thường: nội dung bài này là gì? Cảm nhận của người viết thế nào? Nguwoif viết dùng cái gì để thể hiện ý a, b, c…? Tìm từ đồng nghĩa với từ abc ở trong bài… –> con có cùng cảm nghĩ với bạn đó về việc ấy không? Tại sao con nghĩ vậy?… sau đó là con sẽ thấy có nhu cầu… nói để chia sẻ –> dần dần sẽ là viết.

  12. Thiên Anh

    Có lẽ cũng là cái duyên, nhưng các giáo viên cấp 3 mà đến giờ em vẫn về thăm toàn là các cô dạy tiếng Anh, vì họ đều là những người hiểu và tôn trọng ý kiến của học sinh.
    Hồi ấy vốn em cũng không định thi đại học vì đội sổ lớp, nhưng vì 1 cô giáo nói “ngữ như cậu lo tốt nghiệp chưa chắc đã xong, cậu mà vào được đại học tôi ko thèm đứng bục giảng nữa” và…
    Mấy năm rồi không gặp không biết cô ấy có đổi nghề chưa. Uhu.

  13. Lan Anh Nguyen

    Văn mẫu cũng ko xấu nếu biết cách sử dụng nhỉ. Cảm ơn cô giáo

  14. Nang Hoa

    Cảm được bài của bạn rồi đấy. Với lại bạn có cách gì tăng thêm vốn từ vựng để con viết văn không???? Sau mỗi câu chuyện mình thường bày con gạch chân dưới những từ hay dùng. Và anh ta tìm rất chính xác và rất nhanh. Rồi ghi vào giấy. Nhưng chưa hiệu quả lắm Thúy à

  15. Nguyễn Thanh Thuý

    Chị mới dừng ở việc nhận diện từ mới. Muốn học từ, chị phải làm cho cháu thực sự hiểu được nghĩa của nó cũng như cách nó được sử dụng; sau đó áp dụng nó vào ngữ cảnh và lặp lại tầm vài lần chị ạ. Vì thế, mẹ phải đầu tư công sức vào cho con chơi thêm một số trò chơi hướng đến việc này nữa là okay.

  16. Nang Hoa

    Thế thì có hướng mà đi rồi hỉ. Cảm ơn bạn nhìu nhìu nha.

  17. Lan Le

    Rất thích tư duy về việc dạy và học Văn của bạn. Xin phép chia xẻ bài này tới những người bạn của mình.

Comments are closed.