GỌI EM LÀ ĐÓA HOA SẦU

GỌI EM LÀ ĐÓA HOA SẦU
“Thơ hay phải dày kinh nghiệm. Phải chiếm cảm quan, phải san trí tuệ, phải để trong tâm, phải trầm trong nhạc, phải nạp trong tình, tụ hình nơi khoảng trống, để sống với tất cả” (Phạm Thiên Thư)
Là một người chìm đắm trong tư tưởng của Phật giáo nhưng tinh thần của ông luôn mở rộng. Ông nói, cốt lõi của các tư tưởng là: “Luôn biết mình dốt (Socrat), để gột tính kiêu (Phật giáo), để yêu như mới (Công giáo), để cởi mối hiềm (thế giới đại đồng), để thêm tinh tiến (kết quả cuối cùng). Tổng hòa các tư tưởng này để sống”. Ông thường nói: “Sáng tác phải có cái riêng của Việt Nam. Người ta sáng tác, không theo nhà này thì theo nhà khác. Nên phải có cái riêng. Muốn như vậy, cần trước hết là một cái hiện thực của Việt Nam. Là nghệ sĩ, sáng tác, thì hướng về dân tộc”.
Đoạn Trường Vô Thanh gồm hơn 3 ngàn câu lục bát được Phạm Thiên Thư hoàn thành cuối thập niên 196x (Nến Hồng xb 1972), với ý định muốn viết tiếp câu chuyện về nàng Kiều của Nguyễn Du. Tác phẩm sau đó đã được trao giải nhất Giải Văn học toàn quốc (của miền nam) 1973. Phạm Duy đã lấy một đoạn trong tác phẩm này (từ câu 1717 đến 1750 nằm trong chương XVI Ai để hoa dung) để phổ nhạc thành Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu.
Thơ: PHẠM THIÊN THƯ
Ngày xưa áo nhuộm hoàng hôn
Dáng ai cắp rổ lên cồn hái dâu
Tiếng nàng hát vọng đôi câu
Dừng tay viết mướn lòng sầu vẩn vơ
Lều tranh còn ủ chăn mơ
Mối tình là một bài thơ vô đề
Ẩn Lan ơi! mái tóc thề
Gió xuân nay có vỗ về suối hương
Đêm nao ngồi học bên tường
Nến leo lét lụi, chữ vương vắt chìm
Ngoài song thoảng tiếng hài im
Như trăng buông hạt tơ chìm kiêu sa
Lan cười đưa đến cho ta
Sợi dài tóc buộc chùm hoa ngâu vàng
Sách thơm áp má mơ màng
Tỉnh ra hương thoảng bóng lan chập chờn
Nhớ khi em dỗi em hờn
Hai ta chia sẻ nắm cơm cháy vừng
Nhớ đêm nằm võng ngó trăng
Đếm ngôi sao sáng lại rằng sáng sao
Giọng em lanh lảnh tiếng cao
Răng em tươi hạt ngọc nào long lanh
Nền trời mây lại qua nhanh
Viền trăng vương phải đầu cành vỡ tan
Những đêm trời tối như than
Bắt con đom đóm trên giàn mồng tơi
Cho em, em cất tiếng cười
Hất tay em thả đóm trời tung bay
Vòi ta đuổi bắt lại ngay
Thả đi, đòi lại mãi đầy đọa nhau
Gọi em là đóa hoa sầu
Lan đòi nụ bưởi cài đầu làm duyên
Nhặt son trên núi mài nghiên
Thơ anh em điểm dấu son màu hồng

(Trích từ tập thơ Đoạn Trường Vô Thanh, câu 1717 -1750)
Nhạc: PHẠM DUY
Ngày xưa áo nhuộm hoàng hôn
Áo nhuộm hoàng hôn, áo nhuộm hoàng hôn
Dáng ai cắp rổ, cắp rổ lên cồn
Lên cồn hái dâu (ư…) vàng
Tiếng nàng hát vọng đôi câu
Hát vọng đôi câu, hát vọng đôi câu
Dừng tay viết mướn, ối a lòng sầu
Lòng sầu vẩn vơ, vẩn vơ sầu.
Lều tranh còn ủ trong mơ
Còn ủ trong mơ, còn ủ trong mơ
Mối tình là một bài thơ vô đề
Ẩn Lan ơi ! Ơi mái tóc thề
Ẩn Lan ơi ! Ơi mái tóc thề
Mùa Xuân nay làn gió có về, vỗ về hương xưa
Ðêm nao học dưới trăng mờ, dòng chữ hững hờ…
Thoảng nghe tiếng hài của em
Tiếng hài của em, tiếng hài của em
Như sương lắng động, lắng động trên thềm
Trên thềm ngõ sau, ngõ sau (ư…) nhà
Em cười đem lại cho nhau
Ðem lại cho nhau, đem lại cho nhau
Sợi tơ mớ tóc ối a buộc vào
Buộc vào với hoa, với hoa ngâu vàng
Ngủ quên trên sách mơ màng,
Tập sách thơm ngoan, áp má mê man
Gió lùa tỉnh dậy mùi lan chập chờn
Ẩn Lan ơi, em dỗi em hờn
Ẩn Lan ơi, em dỗi em hờn
Ẩn Lan ơi, như những cơn buồn, nỗi buồn thơm lâu
Em ơi ! Gọi em là đóa hoa sầu…
Là đóa hoa sầu…
(st)
See Translation