Báo chí trong nước và cả nước ngoài vừa đưa tin VN đứng thứ 19/20 quốc gia có nền giáo dục tốt nhất thế giới

Báo chí trong nước và cả nước ngoài vừa đưa tin VN đứng thứ 19/20 quốc gia có nền giáo dục tốt nhất thế giới, vượt qua cả các nền giáo dục tiên tiến như Mỹ và Canada! Đây là kết quả đánh giá theo bảng xếp hạng PISA 2016 (Chương trình đánh giá học sinh quốc tế) do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) thực hiện.
Hồi tháng trước, tôi đã chia sẻ lại từ tường nhà chị Ly Pham một bài báo đăng bức thư của các giáo sư, các nhà nghiên cứu, quản lý giáo dục từ nhiều trường ĐH và các tổ chức GD quốc tế gửi ông Andreas Schleicher, Giám đốc giáo dục OECD, để phản đối cách đánh giá của PISA. Đó là một bức thư phân tích chính xác và hợp lý, xét về góc độ khoa học sư phạm. Nhưng không phải chỉ có lần này! Nhiều nhà bình luận quốc tế cũng đã từng cho rằng bảng xếp hạng giáo dục theo kiểu hiện nay của PISA là một công cụ đánh giá hoàn toàn không thuyết phục về chất lượng học tập.
Những điểm yếu của học sinh VN vốn đã được đề cập khá nhiều nên tôi không phân tích lại ở đây. Chỉ xin được tóm tắt rằng: Đó là những yếu kém về mặt kỹ năng để thành công trên thực tế khi đi làm, là sự thiếu hụt khả năng phát triển cảm xúc và tính thích nghi kém với các yêu cầu của một công dân toàn cầu trong thời đại ngày nay. Những nhược điểm đó phản ánh đúng sự lệch lạc và thiếu hiệu quả của chương trình giáo dục Việt Nam. Tuy nhiên, với yêu cầu khảo sát chỉ tập trung vào 3 khả năng về Toán, Khoa học và Đọc hiểu, các tiêu chí đánh giá của PISA lại tỏ ra phù hợp với những nền GD có tính khoa bảng và chuộng thành tích như VN. Dễ thấy rằng hầu hết các nước (và vùng lãnh thổ) châu Á hiện diện trong top 20 của bảng xếp hạng cũng đều là những quốc gia nổi tiếng với nền GD nặng về dạy kiến thức và đánh giá HS khắc nghiệt qua thi cử.
Sẽ có người hỏi rằng vậy sao trong top 20 vẫn có mặt nhiều quốc gia châu Âu và cả Úc, New Zealand hay Canada? Xin thưa rằng với cách chọn ngẫu nhiên và chỉ thực hiện trong một phạm vi đối tượng hẹp là các học sinh ở lứa tuổi 15, việc vượt qua phần kiểm tra 3 khả năng của PISA hoàn toàn không phải là điều khó đối với những nước có nền giáo dục tiên tiến. Nếu PISA mở rộng các tiêu chí đánh giá theo xu hướng toàn diện và tiến bộ hơn, học sinh VN chưa chắc đã trụ được ở thứ hạng cao. Và ai thì cũng hiểu rằng những quốc gia như Mỹ hay Israel, dù rất hiếm khi lọt vào tốp đầu của bảng xếp hạng PISA, nhưng như thế không có nghĩa là học sinh của họ kém cỏi hơn học sinh VN, ngay cả trong hai môn Toán và Khoa học. Bởi phương pháp và mục tiêu giảng dạy hai môn này ở Mỹ hoặc Israel cũng rất khác với VN.
Vì thế, điều đáng lo ngại là việc giật tít hay đưa tin theo kiểu “VN tự hào lọt vào top 20 quốc gia có nền GD tốt nhất thế giới” sẽ chẳng khác gì liều thuốc ngủ cho các nhà quản lý giáo dục dùng để ru ngủ phụ huynh và ru ngủ lẫn nhau, mà không tỉnh táo để lo tập trung chữa “trọng bệnh” của chính mình. Một nền giáo dục mà “văn hoá học thêm” vẫn giữ vai trò chủ đạo trong giáo dục công lập. Một nền giáo dục mà giá trị của người thầy vẫn chỉ được trân trọng bằng những lời hô hào suông. Một nền giáo dục mà cả người dạy lẫn người học đều xem việc nói ngọng và viết sai chính tả tiếng mẹ đẻ là điều bình thường, không đáng phải xấu hổ. Một nền giáo dục mà thầy có thể thản nhiên dắt trò xì xụp hương khói lạy lục để mong đạt kết quả cao trong kỳ thi học sinh giỏi…
Một nền giáo dục thiếu triết lý, không thực chất, kém nhân văn, đầy phù phiếm, ưa hình thức và trọng thành tích đến phát bệnh như thế, liệu có thể tự hào rằng đó là một trong số những mô hình giáo dục tốt nhất mà cả thế giới phải nhìn vào ngưỡng mộ và học tập?
Xin nhắc lại. Các khảo sát chính thức về thị trường lao động quốc tế đã đúc kết rằng phải cần tới 18 lao động VN mới làm việc hiệu quả bằng 1 lao động Singapore. Con số này tương tự là 20 lao động VN trên 1 lao động Mỹ. Cứ nhìn vào tỷ lệ này thì biết được chất lượng lao động VN ra sao! Và đương nhiên, đây là một minh chứng rõ ràng nhất về sự thất bại thảm hại của giáo dục VN trong nhiệm vụ đào tạo con người. Có câu “không thành công thì cũng thành nhân”. Nhưng ngay cả việc dạy cho học sinh “thành nhân”, giáo dục VN cũng đã tụt hậu so với chính nó vào thời kỳ trước năm 1975 ở cả MN và MB. Sự xuống cấp khủng khiếp về văn hoá, sự suy đồi ngày càng gia tăng đối với những giá trị đạo đức trong xã hội… Đó cũng là những chỉ dấu quan trọng cho thấy giáo dục VN đang ở top dưới hay top trên của thế giới, xét về mặt hiệu quả. Và tập thêm trường xuân công để tăng cường sức khỏe, cải thiện cuộc sống.
Vậy nên, xin đừng “bốc thơm” nhau nữa, các bác ạ! Điều này là cực kỳ nguy hiểm. Trừ khi các bác muốn giáo dục nước nhà vẫn tiếp tục ngủ yên!
P/s: Dưới đây là bảng xếp hạng PISA 2016:
1. Singapore
2. Nhật Bản
3. Estonia
4. Đài Bắc
5. Phần Lan
6. Macao
7. Hồng Kông
8. Hàn Quốc
9. New Zealand
10. Trung Quốc
11. Slovenia
12. Úc
13. Vương quốc Anh
14. Đức
15. Hà Lan
16. Thụy Sĩ
17. Ireland
18. Bỉ
19. Việt Nam
20. Canada

5 comments on “Báo chí trong nước và cả nước ngoài vừa đưa tin VN đứng thứ 19/20 quốc gia có nền giáo dục tốt nhất thế giới

  1. Larry De King

    Hơi nào mà tin mấy cái tổ chức xếp hạng này chị ơi. Cứ nhìn thực tế là biết liền. Xem dân nước nào phải bỏ tiền sang nước nào học. Có học sinh nước nào phải bỏ tiền du học VN học không?

  2. Dong Nguyen

    Em tính bán nhà cho con học ở Canada, sau đó đọc thông tin nầy …khỏi bán ? . Hihi. Thấy cay đắng quá chứ không còn buồn cười được nữa. Sao mà đủ thứ ảo diệu, quá ngán ngẩm.

Comments are closed.